ال بورن، بارسلونا

بازار ال بورن در تیرماه ۱۳۹۶ توسط نگارنده بازدید شده و تعدادی از عکس‌­ها از آرشیو نگارنده می‌باشد.

شکل ۱- ال بورن، نمایشگاه فرهنگ و خاطره

امروزه مجموعه ال بورن، مرکز فرهنگ و خاطره برای شهر بارسلونا محسوب می‌شود. سابقاً ال بورن از اواخر دوران قرون وسطی تا سال ۱۹۷۱ بازار اصلی شهر بوده است و همواره به عنوان قلب تپنده و مرکز اصلی شهر شناخته می­‌شده است. ابتدا بازار به صورت میدان و فضای شهری بوده است و بعد از آن در سال ۱۸۷۶ در مکان میدان ساختمانی چدنی برای فعالیت‌های خرید و فروش ساخته می‌شود. ساخت این ساختمان و تغییرات قرن نوزدهم بیانگر تفکرات مدرنیستی در فضاهای شهری کاتالان­‌ها بوده است. این بازار محلی با معماری چدنی به تدریج سرلوحه ساخت بازارهای دیگر در شهر بارسلونا قرار گرفت و در واقع شبکه‌ای جدید بازارها در بارسلون پایه‌گذاری می‌شود. برای مثال، بازار سنت آنتونی (۱۸۸۲)، بارسلونتا (۱۸۸۴)، کانسپیشو (۱۸۸۸)، هستافرانس (۱۸۸۸) و پنج بازار دیگر براساس معماری بازار ال بورن ساخته شد. در سال ­۱۹۲۱ بازار عمده فروشی میوه و تره‌بار از لابوکریا به ال بورن منتقل شد و تا سال ۱۹۷۱ ماندگار شد. در این سال، قرار شد بازار مرکزی به مارکابانا منتقل شود و ال بورن تخریب شود. طبق طرح های توسعه شهری پیشنهاد شد تا کتابخانه­ بزرگ کاتالان در این سایت برپا شود. این امر با کشف آثار باستانی دوره ۱۷۰۰ میلادی یعنی متعلق به حدود سه قرن پیش و اعتراضات و مخالفت‌های مردم متوقف شد، چرا که بازار ال بورن بر خاطرات جمعی مردم بسیار تأثیرگذار بوده است. ال بورن همواره به عنوان بازار مرکزی  بارسلونا شناخته می‌­شد، بخش عمده‌­ای زندگی شهری را تشکیل می‌‌داد و مردم را از گوشه و کنار شهر به خود فرا می‌خواند و برپایی کارکردی دیگر که یادآور کارکرد اصلی آن نباشد مورد پذیرش مردم نبود.

شکل 2- اولین نمونه معماری چدنی دربارسلونا
شکل ۲- اولین نمونه معماری چدنی دربارسلونا
شکل ۳- شبکه جدید بازارهای بارسلونا و محدوده‌های خرده فروشی
شکل ۴- ال بورن به عنوان مرکز اصلی خرید و فروش عمده میوه و تره بار سال ۱۹۲۱
شکل ۵- تعطیلی ال بورن، در سال ۱۹۷۱ و اعتراضات مردم به طرح‌های توسعه شهری و تخریب بازار
شکل ۶- آثار باستانی کشف شده متعلق به ۱۷۰۰ میلادی

بازار ال بورن نزدیک بر ۵۰ سال تعطیل بود تا در سال ۲۰۱۳، نمایشگاهی با هدف برگرداندن زندگی و خاطرات آن دایر شد. این نمایشگاه به خوبی توانسته است بازگوکننده تحولات و تطور تاریخی مکان باشد؛ از دوران اواخر قرون وسطی که بازار روباز بوده است تا در قرن نوزدهم میلادی که بازار سرپوشیده‌ای از آهن و استیل ساخته می شود و  زمانی که برای عمده فروشی از آن استفاده می‌شود که  با توسعه گسترده شهر در سال ۱۹۲۱ تا ۱۹۷۱ همراه بوده است. علاوه بر نمایشگاه، رویدادهای بسیاری نظیر پنل‌های گفتگو، کنفرانس، کنسرت در آن برگزار می‌شود. دو سالن نمایشگاهی، دو  سالن چندمنظوره، مکانی برای نمایشگاه‌های کوچک مقیاس، رستوران و مغازه کتاب و هدیه فروشی و محدوده باستانی از جمله فضاهای این بازار محلی باسابقه است.

تصویر ۷- پروژه‌های احیا بازار با محوریت فرهنگی